Jongvolwassenen die veel lijden aan slapeloosheid lopen later meer risico op een depressie. Dat ontdekte de Zwitserse psychiater Jules Angst nadat hij 591 mannen en vrouwen gedurende 20 jaar volgde. Uit een ander onderzoek blijkt dat hetzelfde geldt voor ouderen. Psychiater Wilfred R. Pigeon voegt daar aan toe dat ouderen bovendien meer kans lopen op andere ziekten als diabetes en hartaandoeningen.
Voorheen dachten wetenschappers dat slapeloosheid een symptoom was van depressie, maar beide psychiaters trekken op basis van hun onderzoek een andere conclusie. Zij zien slaapproblemen – niet in slaap kunnen komen of blijven, te vroeg wakker worden – als een oorzaak van depressie.
Omdat dit een radicaal nieuwe kijk op het verband tussen depressie en slapeloosheid is, stelt Pigeon zich voorzichtig op en benadrukt dat zijn onderzoek niet was bedoeld om zo’n oorzaak-gevolg relatie vast te stellen. De Amerikaanse arts Daniel J. Buysse, die samenwerkte met Angst, is stelliger. Hij zegt dat de resultaten laten zien dat slapeloosheid wordt gevolgd door depressie, en niet andersom. Bovendien bleek uit het onderzoek van Angst dat slaapproblemen niet vanzelf overgaan, maar zelfs erger worden. Met alle gevolgen van dien.

Een kwart van de mensen die voor hartklachten naar het ziekenhuis gaan, lijden eigenlijk aan een depressie of paniekstoornis. Volgens cardioloog Petra Kuijpers 'ligt het echte aantal misschien zelfs nog hoger'.
Nu de week van de Psychiatrie begint, wil Petra Kuijpers er nogmaals op wijzen dat hart en hoofd sterk met elkaar zijn verbonden. Hartklachten met een onduidelijke oorzaak worden vaak door een depressie of paniekstoornis veroorzaakt. Dit werd onder meer drie maanden geleden aangetoond door een onderzoek in het Academisch Ziekenhuis Maastricht. Daarom wordt er nu sinds kort ook altijd getest voor symptomen van psychische klachten.
Bij een depressie en paniekstoornis heeft niet altijd iedereen langs van angst of sombere gevoelens. Bij sommige mensen kan het zich ook uiten door pijn op de borst of hartkloppingen. Soms leidt dit tot echte hartklachten die fataal kunnen aflopen. Daarom is op tijd de juiste diagnose stellen van levensbelang.
Te veel stress is meestal de reden voor het ontstaan van een depressie of angststoornis. Stress is ook een van de grootste risico's voor hartklachten. Het is zelfs erger dan roken, overgewicht, alcohol en onvoldoende beweging. Stress verminderen en de depressie of paniekstoornis behandelen, is vaak ook de beste remedie tegen hartklachten zonder duidelijke oorzaak.

Zit je met een moeilijk probleem en kom je er maar niet uit? Blijf er vooral niet te lang en te hard over nadenken. Wetenschappers Sandkühler en Bhattacharya (University of London) hebben namelijk ontdekt dat geconcentreerde aandacht juist averechts werkt. Voor een eureka!-moment heb je juist ontspannen hersenen nodig. Als een proefpersoon vastzat met nadenken over een probleem, zagen de onderzoekers in het brein veel zogenaamde gamma-activiteit: een ritmisch patroon van hersenactiviteit waarvan we uit eerder onderzoek weten dat het vooral optreedt bij selectieve aandacht. Deze gammaritmes zaten bij de worstelende proefpersonen voornamelijk in het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor het integreren van zintuiglijke informatie.
Open mind verslaat geconcentreerd nadenken
Vervolgens kregen de proefpersonen een hint. Op deze manier probeerden de onderzoekers een ‘eureka moment’ uit te lokken. De wetenschappers deden echter een onverwachte ontdekking: hoe sterker de gamma-activiteit, hoe minder de hint hielp bij het oplossen van het probleem. Ergens heel geconcentreerd over nadenken werkt dus averechts. De onderzoekers denken dat dit komt omdat je brein als het ware vast komt te zitten, waardoor frisse ideeën en creatieve invallen geen kans meer krijgen.
Maar hoe tackel je dan een lastig vraagstuk? Probeer te ontspannen. Op die manier krijgt een ander soort hersenactiviteit een kans: alfagolven. Deze alfagolven zijn bijvoorbeeld ook te vinden in de hersenen van mediterende boeddhistische monniken en ze treden ook op vlak voor het slapen gaan. Sandkühler en Bhattacharya ontdekten dat de open minded toestand die door de alfagolven veroorzaakt wordt ervoor zorgt dat je gemakkelijker over je blokkade heen komt, waarna je het aha-moment beleeft.

Beste Anton,
Bij deze wil ik je oprecht bedanken voor je belangstelling en begrip voor mijn onzekerheden in het leven. Ik ben erg blij met je stimulans om mezelf positief op te stellen bij mijn gehoor- en gezichtsproblemen. Ik vond het fijn dat je me opvrolijkte na het bericht dat mijn jongste zoon gaat emigreren naar Amerika. Steun vond ik bij jouw gesprekken over mijn angsten om mogelijk voor de derde keer op rij met "de feestdagen" in het ziekenhuis te belanden. En terugdenkend aan de "mossel-avond" en de barbecue heb ik waardering voor je gevoel voor saamhorigheid in deze woongemeenschap.
Ik wens je een fijne jaarwisseling en een positief, hoopvol en vooral gezellig 2008 toe.
Met vriendelijke groet,
Ria Vos